AI-verordening: wat geldt er nu al voor je crediteurenadministratie?

De Europese AI-verordening is sinds 1 augustus 2024 van kracht, en de regels gaan in stappen in. Eén plicht geldt al sinds 2 februari 2025 voor elke organisatie die AI gebruikt, ook als dat alleen ChatGPT is. In juli 2026 is de wet aangepast.
AI-geletterdheid geldt al
Die plicht staat in artikel 4 en gaat over AI-geletterdheid. Dat is de kennis en de vaardigheid om AI bewust te gebruiken en de kansen en risico's ervan te zien.
Gebruikt je organisatie AI onder eigen verantwoordelijkheid, dan ben je in de wet een gebruiksverantwoordelijke. Het bedrijf dat het systeem maakt en onder eigen naam op de markt brengt, is de aanbieder. Allebei moeten ze maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Dat gaat ook over mensen die namens je met AI werken, zoals een ingehuurde kracht of een dienstverlener.
Volgens de Europese Commissie geldt dit ook als je team alleen ChatGPT gebruikt. Ze noemt medewerkers die er advertentieteksten mee schrijven of teksten mee vertalen. Die moeten uitleg krijgen over de risico's, zoals antwoorden die de AI verzint.
Een certificaat is niet nodig, en je hoeft de kennis van je mensen niet te meten. En sinds juli 2026 staat in de wet dat je geen bepaald niveau van AI-geletterdheid hoeft te garanderen. Je mag zelf bijhouden wie welke training of uitleg kreeg. Een aparte AI-functionaris hoeft ook niet. Wel schrijft de Commissie dat het in veel gevallen tekort kan schieten als je mensen alleen de handleiding laat lezen.
Sinds 2 augustus 2026 zijn nationale toezichthouders verantwoordelijk voor het toezicht hierop.
Is factuurverwerking hoog risico?
Voor AI met een hoog risico komen strenge eisen. Dat is AI in bepaalde producten, zoals liften en speelgoed, en AI voor de toepassingen in bijlage III van de wet. In die bijlage staan acht gebieden, waaronder biometrie, onderwijs, werk en personeel, en rechtshandhaving.
Facturen en crediteuren komen in die bijlage niet voor. Bij punt 5b, over de kredietwaardigheid van personen, staat zelfs uitdrukkelijk dat AI om financiële fraude op te sporen er niet onder valt.
Ik lees het zo: AI die facturen uitleest, codeert, matcht met de order of fraude opspoort, valt niet onder hoog risico.
Wel zou ik opletten bij AI die iets met je medewerkers doet. Onder punt 4b staat AI die taken verdeelt op basis van iemands gedrag of eigenschappen. Ook AI die de prestaties en het gedrag van medewerkers volgt en beoordeelt, staat daar. Beoordeelt je pakket met AI per medewerker hoe snel en hoe goed hij facturen verwerkt? Vraag dan na of dat eronder valt.
Welke datums nu gelden
Sinds 2 augustus 2026 geldt de wet, op een paar uitzonderingen na. Voor hoog risico zijn de datums in juli 2026 verschoven. Dat gebeurde met Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026, de digitale omnibus inzake AI.
De regels voor hoog risico uit bijlage III zouden op 2 augustus 2026 ingaan. Dat is nu 2 december 2027. Voor AI in producten is het 2 augustus 2028.
Sinds augustus 2026 geldt ook de regel voor chatbots: wie met een chatbot praat, moet weten dat het een machine is. Beantwoordt een chatbot de vragen van je leveranciers, kijk dan of hij dat ook meldt.
Let op: niet elke overheidspagina noemt de juiste datum. Op Ondernemersplein van RVO stond op 31 oktober 2026 nog dat AI-systemen met een hoog risico vanaf 2 augustus 2027 aan de regels moeten voldoen. Volgens de wet en de Europese Commissie is dat voor de gebieden uit bijlage III 2 december 2027. Kijk voor datums dus bij de Commissie zelf. Die werkte haar pagina op 19 oktober 2026 nog bij.
Wat ik zou doen
Gebruikt je team AI, dan gaat het nu vooral om artikel 4. Dat kun je klein houden. Ik zou met deze vier dingen beginnen.
- Maak een lijst van alle AI die je team gebruikt. Denk aan ChatGPT of Copilot, en aan de AI in je factuurpakket die facturen uitleest of matcht. Vraag ook wat collega's op eigen houtje gebruiken.
- Schrijf per tool in een paar regels op waarvoor jullie hem gebruiken en wie de uitkomst nakijkt. Zet erbij wat er niet in mag, zoals bankgegevens in een gratis chatbot. Loop dat door met iedereen die ermee werkt, met de risico's erbij. Bij ChatGPT hoort daar in elk geval bij dat hij heel zeker kan klinken en toch iets verzint.
- Houd bij wie welke uitleg of training kreeg, met de datum.
- Vraag je leverancier welke AI er in het pakket zit en wat die precies doet. Vraag ook of hij zichzelf als aanbieder ziet en jullie als gebruiksverantwoordelijke, en of er iets in zit dat onder bijlage III valt.
Zo'n lijst helpt ook als een toezichthouder of je accountant vraagt hoe jullie met AI werken. Twijfel je bij een tool of hij onder bijlage III valt, leg hem dan voor aan een jurist. Voor hoog risico is er tijd tot 2 december 2027. Artikel 4 geldt al, dus daar zou ik niet mee wachten.
Hoeveel financeteams AI al gebruiken, en waarvoor, lees je in AI in de crediteurenadministratie: wat Gartner zag in 2025.
Bronnen
- Europese Commissie, AI Act, met de tijdlijn na de omnibus, bijgewerkt 19 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)
- Europese Commissie, AI Literacy: Questions & Answers, bijgewerkt 20 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)
- EUR-Lex, Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026 (digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad van 24 juli 2026 (opent in een nieuw tabblad)
- EUR-Lex, Verordening (EU) 2024/1689, de AI-verordening (begrippen in artikel 3 en bijlage III) (opent in een nieuw tabblad)
- Ondernemersplein (RVO), Regels voor het werken met veilige AI, geraadpleegd 31 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad)